Good riddance: Arnons voetnoten

Vriend en vijand zijn het erover eens: Arnon Grunbergs laatste voetnoot op de voorpagina van de Volkskrant is een heuglijk feit. Als wat hij achterlaat een zwart gat is, ben ik met liefde nihilist. Dat de tweeëneenhalf duizend schrijfsels die hij de afgelopen jaren produceerde taalkundig om te janken zo belabberd en intellectueel onhoudbaar zijn, is alom bekend. Feilloos vermochten de ‘voetnoten’ van de over het paard getilde literator bij mij irritatie op te wekken vanwege de opgeleukte domineestoon en het gebrek aan substantie.

Voetnootenarnon had zijn schrijversmaniertje, een soort kokette vrijmoedigheid en onbevangenheid met een politiek oersaai betweterig signatuur verpakt in geestdodend proza. Hevige diarree en dan schijten met de deur open, dat is het. Omdat je denkt dat je alles mag als je in New York woont. Arnon is vermoedelijk de slechtste karikatuur van Woody Allen, een uitbehandelde narcist die zich in zijn eigen neuroses heeft laten embedden. Hij schrijft niet vanuit het gruwelijk mooie, magische vantage point van de vernietigende ironie, maar vanuit de middelmaat van zijn waanzin zelf.

Ter afscheid riep Onan-Arnon de lezertjes in zijn oneindige goedheid op om de Meester na te doen en zelf ook een voetnoot te produceren, en voor die imitatio arni heeft hij waarachtig zeven regels opgesteld. Aan ons, zelfironisch tollende intelluelen, de taak om Zijn stenen tafelen eens door elkaar te schudden.

1. Vrijheid maakt het schrijven moeilijk. Beperkingen helpen de schrijver. De eerste beperking hebt u al binnen. De Voetnoot mag niet langer zijn dan 149 woorden. Nu wordt alles makkelijk.

Vrijheid is niet het ontbreken van een willekeurige beperking. Dat is gewoon vaag gelul. En wat Arnon in 149 woorden zegt is in volwassen proza bijna nooit een bijzin waardig.

2. Wees eerlijk. Het particuliere is geen te veel aan eerlijkheid maar juist een gebrek eraan. Niets ontziende eerlijkheid is altijd universeel.

Doktor in de filosofie Grunberg arnoneert er lustig op los. Merken ze toch niet. In dit heel particuliere geval bezigt hij universele flauwekul. Natuurlijk schrijven we over het particuliere, wat zullen we nou krijgen.

3. Denk niet: wat zullen mijn ouders, kinderen, buren, collega’s, vrienden, minnaressen en minnaars denken. Schrijf alsof u verloren bent. U bent ook verloren. Dat is een opluchting.

Natuurlijk beelden we ons een lezer in voor wie we schrijven. Arnon weert zich tegen die gedachte met als resultaat dat alle ‘voetnoten’ speciaal geschreven zijn voor Arnon zelf. En dat, waarde lezer, heeft desastreuze gevolgen.

4. Schrijf, zelfs al schrijft u hierna nooit meer, alsof uw leven er vanaf hangt. Dat doet het namelijk. Als niet, waarom schrijven?

Vervang het woordje schrijven nou eens met neuken, meneer de seksrabbijn. Waarom hè? Omdat we het lekker vinden. En omdat we graag iets van onszelf de wereld inslingeren. Iets waar verder niks vanaf hangt, want zo belangrijk is het nou ook allemaal weer niet.

5. Verwar de dood niet met ernst. De belangrijkste reden om te lachen is de nabijheid van de dood.

En de belangrijkste reden om te huilen? Wat zeg je nou eigenlijk? En wat heeft dit met stukjes hersendiarree op de voorpagina van de volksbode te maken?

6. Neem de relativering serieus.

Absolut wodka. Neem niets serieus, en zelfs dat niet, om een Hollandse schrijver te parafraseren die wel wat ruggegraat had.

7. Houd rekening met onverschilligheid en afwijzing, verwacht haat, hoop op liefde. Klaag niet. Schrijf verder.

Haat verwachten en op liefde hopen? Dat is precies wat religieuze extremisten doen. En regel 3 was dat je je geen flikker aan moet trekken van wat anderen denken. Je schrijft in het luchtledige en hoopt stiekem op erkenning. Het klinkt als een hysterisch en narcistisch spel zonder inzet.

Heerlijk, dat zeuren, maar genoeg voor vandaag. Ik wens jullie allemaal een creatieve en zonnige week. Volgende keer weer een normale column. Met meer dan 149 woorden.

Flattr this!

Good riddance: Arnons voetnoten werd oorspronkelijk gepubliceerd op komrijm.creativechoice.org

Advertenties

Spiritualiteit

Deze keer een gastbijdrage van Henk Beukering, die ik wilde redden van de vergetelheid der blauwe duimschroef.


Spiritualiteit is collectief pathologisch narcisme.

“Ik mag er zijn zoals ik ben”.

Persoonlijke groei. Dat gaat altijd over de ik, die wil groeien. Waarhéén, denk ik dan? Wil je groeien, zodat je ook bij de boodschappen op de hoogste plank bij AH kan? Wil je groeien naar een staat waarin je jezelf eindelijk wel belangrijk voelt? Het verschil uitmaakt? Bijzonder bent?

Je ziet het ook op de werkvloer; iedereen wil belangrijk zijn, gewoon omdat ik ik ben, zeggen ze dan. Ze verdienen dat. En halen hun neus op voor gewoon hard werken om je geld te verdienen.

Iedereen is speciaal geworden. Je mag namelijk álles zijn wat je maar wil. Vind je moeder zijn maar een boel werk? Dan ga je jezelf persoonlijk ontwikkelen. Want alleen moeder zijn, dat is ook weer zowat.

De liefde, ook zoiets. Iedereen “verdient beter” omdat je zelf zo fucking bijzonder bent. En als dat betekent dat je dus de ene na de andere man (vrouw) aan je kinderen voorstelt, op weg naar een nóg betere man (of vrouw) – want dan ben je nóg bijzonderder, dan is dat uiteraard vooral Grote Liefde, en niet heel erg onrustig voor je kinderen.

Elke zin begint met “ik”, en de allermooiste is natuurlijk:

“ik ben ik”.

En geen oordelen hè? Sterker nog, in hun oordeelvrij zijn beoordelen ze vooral zichzélf niet meer, welk schadelijk gedrag ze ook vertonen – als vader, als echtgenoot, als moeder, als collega. Ze zijn zichzelf, of ze nu op verjaardagen in de woonkamer van hun schoonmoeder gaan zitten kakken (“ik volg mijn hart”), hun erotische geluk eigenlijk net wat belangrijker vinden dan hun rol als moeder (“ik volg mijn hart” )…. Als je jezelf maar kan zijn. Spirituele onmiddellijke behoeftenbevrediging en gedrag dat we er vroeger bij kleuters al uitsloegen. Je kent ze wel die kleuters, die bij de kassa stampvoetend snoep éisen

Geen: “ik ben een goede moeder, of “ik ben een goede monteur”, of “ik ben een goede echtgenoot”, “ik ben een arbeider”… nee: “IK ben IK”

Waarmee je dus eigenlijk niks bent. Leegte. Verlicht zijn is dus eigenlijk als mens failliet gaan, en je leegte vieren als hoger bewustzijn.

Nou ja, je bent natuurlijk wel iets:
een egocentrische spirituele narcist.
Maar dat bekt niet lekker.

En het is een oordeel. So be it.

Spiritualiteit werd oorspronkelijk gepubliceerd op komrijm.creativechoice.org

Racisme

Een man zei in een talkshow: Ik zou graag een neger willen zijn.
Ik vind hun chocoladebruine huid zo mooi. Vervolgens
begon hij over donkere chocola te vertellen en dat hij
niet van wit hield.

De handen gingen voor de monden van de bleekgezichten
in de ronde.

De man meende het echt, zoals andere mensen Japanners
benijden om hun zwarte sprookjeshaar, of Daniel Craig
om zijn smaragdblauwe ogen.

Deze man kwam uit een toekomst die vrij was
van racisme

Racisme werd oorspronkelijk gepubliceerd op komrijm.creativechoice.org

Het succes van Trump onder de loep

Afbeelding van joostniemoller.nl

Ik las op het rechts blog van Niemoller, die ik sinds een aantal bijzonder debiele tweets zelf niet meer serieus neem, een interessant gastartikel van dr. Gert Jan Mulder. De doctor stelt dat Trump vele successen heeft geboekt en geeft een puntsgewijze opsomming op een manier die mij tot het formuleren van een kritisch weerwoord prikkelde. Ik loop gewoon de punten door, doe wat fact checking en zal zien wat er van al de ‘successen’ overblijft.

Reagan zou “als een van de meest succesvolle presidenten de geschiedenis in zijn gegaan”. Een gallup poll uit 2004 laat zien dat dit inderdaad klopt: de retrospective approval ratings van Reagan zijn beter dan alle andere moderne presidenten met uitzondering van JFK. Tijdens zijn regering waren de meningen echter verdeeld (53% job approval, beter dan zijn voorgangers, maar minder dan zijn opvolgers Bush en Clinton). De reputatie van Reagan verbeterde sterk nadat hij het Witte Huis had verlaten, het is mogelijk dat dit te maken heeft met compassie voor zijn persoonlijke situatie (hij maakte in 1994 bekend dat hij aan Alzheimer leed, vervolgens steeg zijn reputatie).

Mulder noemt Donald Trump een succesvol ondernemer met een vermogen van $10 miljard. Dit is onjuist: Trump’s vermogen wordt door Forbes geschat op $3.5 miljard en zou nog groter zijn als hij het geld van zijn vader gewoon had belegd.

Mulder is onverkort “lyrisch” over alle beleidsterreinen. Laten we eens kijken.

  1. De economie groeit sterker dan onder Obama (actuele prognose 2.6% terwijl hij onder Obama “rond de 1% bleef dobberen”). Dit is een wel heel vrijzinnige interpretatie van de cijfers. De 2.6% van juli 2017 zou moeten worden vergeleken met dezelfde periode van de afgelopen jaren:   in juli 2014 groeide de economie nog met 5%. Het heeft weinig zin op deze manier groeicijfers aan te halen om het succes van je favoriete president te bewijzen. Het aantal banen zou met 1 miljoen zijn gegroeid sinds zijn aantreden. Dit cijfer is echter een vermindering ten opzichte van de laatste Obama-jaren! In 2014 waren er bijna 3 miljoen nieuwe jobs! De prognose voor 2017 (1,9 miljoen nieuwe jobs) is voor het eerst sinds 2010 onder 2 miljoen!
  2. Mulder spreekt van de “oerdomme omhelzing van de globalisering” en “onbenullige open grenzen”. De productie zou “jouw land” verlaten, terwijl “je er niets voor terug krijgt”. Laat ik niet teveel woorden vuil maken aan deze oerdomme opmerking. Iedereen kent de Trump petjes “made in China”. En natuurlijk heeft Trump de globalisering niet gestopt: Nafta werd niet geschrapt maar renegotiated onder druk van het bedrijfsleven, Trudeau en Peña.
  3. Het “tekort op de Amerikaanse handelsbelans moest worden omgebogen”. Daar is iets voor te zeggen. Maar is dit ook gebeurd? Uit de statistieken blijkt dit vooralsnog niet.
    https://d3fy651gv2fhd3.cloudfront.net/embed/?s=ustbtot&v=201708081603v&d1=20120101&d2=20171231&h=300&w=600
  4. Deregulering: voor iedere wet zouden er 2 moeten worden geschrapt. Dit was een executive order van 30 januari. Wat gebeurt er in de praktijk? Tot 23 augustus heeft de Trump regering 53 wetten afgekondigd, waarvan er 15 bestaande regelgeving schrappen. De overige wetten voegen reglementering toe of breiden die uit. Trump’s executive order klinkt heel stoer, maar blijkt in de praktijk nogal onbenullig.
  5. Ondernemer en consument zijn enthousiaster, het enthousiasme is “lang niet zo groot geweest”. Dat klopt, daarvoor moeten we terug naar de periode voor de crisis van 2007-8. Er is sprake van een “Trump-bump”, een plotselinge stijging in het consumentenvertrouwen na zijn verkiezing, maar de huidige situatie ziet er meer uit als het vervolg van het natuurlijke, onder Obama ingezette, herstel.

Binnenlandse politiek

  1. Illegale immigratie met 80% teruggedrongen. Ik weet niet waar de 80% vandaan komt. Trump heeft in april gezegd dat het aantal illegale migranten het laagste is in 17 jaar, een claim die lijkt te kloppen. Wat er gemeten wordt is het aantal mensen dat wordt opgepakt, en dat was sinds de crisis al aan het dalen. Het is zeker niet alleen toe te schrijven aan Trump’s beleid.
  2. Er worden veel illegale criminelen uitgezet. In de beginjaren van Obama nog veel meer, volgens cijfers van de U.S. Immigration and Customs Enforcements.
  3. Trump heeft een travel ban voor zes islamitische landen gerealiseerd! En welk land valt niet order Executive Order 13769? Saoedi-Arabië, waar de aanslagplegers van september 11 vandaan komen, én waar Trump’s organisatie, net als in Egypte en enkele andere moslimlanden, zakenbelangen heeft. David G. Post riep daarom op tot impeachment. Afghanistan valt overigens ook niet onder de ban.
  4. Repeal-and-replace van Obamacare is nog niet gelukt. Gelukkig maar voor mensen met pre-existing conditions of afhankelijk van Medicaid. Het alternatief van Trump is in feite een verkapte belastingverlaging voor de bovenklasse.
  5. De infrastuctuur dient “hartgrondig te worden vernieuwd”! Trump heeft dit op de campaign trail beloofd dat in 1 biljoen euro zal investeren. Wat is ervan terecht gekomen? Overheidsuitgaven aan infrastructuur zijn het laagst ooit volgens de Economist (1,4%). Het moet natuurlijk van public-private partnerships komen, zoals de $40 miljard (of 4% van Trump’s bedrag) die de private equaty firm Blackstone aankondigde, de helft waarvan uit een wealth fund van de Saoedi’s (!) Het is makkelijk om aan geld te komen, maar er is een gebrek aan infrastructuurprojecten om het aan uit te geven.

Buitenlandse politiek

  1. Tijdens zijn eerste buitenlandse reis bezocht Trump de centra van de drie monotheïstische religies, Riyadh, Israël en Rome. Dit was inderdaad verfrissend. Het internationale vertrouwen in de president van de VS is er helaas niet door toegenomen: die viel volgens PEW Research van 64% naar 22%.
  2. Trump zei op 25 mei dat de andere NAVO-landen financieel te weinig bijdragen. Zowel George W. Bush en Obama zeiden ook al dat landen tenminste 2% van hun budget aan defensie uit moeten geven. Dat zou alleen maar eerlijk zijn. Trump gaat echter (net als Obama overigens) het US defensiebudget nog verder verhogen. En hij blijft voorlopig in Amerika’s langstlopende oorlog: die in Afghanistan. Waar het natuurlijk om gaat is de minerale rijkdommen van dat land (geschatte waarde 1 biljoen) en het belastinggeld gaat naar de bescherming van private bedrijven zoals DynCorp van Trump’s informele adviseur Stephen Weinberg, die in Afghanistan willen delven in gebieden die gecontroleerd worden door de Taliban (de provincie Helmand). Dit is natuurlijk geopolitiek: de Chinezen hebben al een kopermijn van 3 miljard en Trump wil niet dat de VS na de oorlog de ‘buit’ (“to the victor belong the spoils”) verliest.
  3. Trump heeft in Mar-a-Lago met de presidenten van Japan en China gesproken, en een “gecoördineerde aanpak” afgestemd. Inderdaad is VN-resolutie … zonder Russisch of Chinees veto aangenomen, maar dit is meer de prestatie van de diplomaten (ambassador Nikki Haley en haar team) dan van Trump zelf. Het feit dat China heeft ingezien dat Kim Jong-Un een gevaarlijke gek is, hebben we niet aan Trump te danken. De relaties met China zijn echter danig bekoeld na de wapendeal van $1,4 miljard met Taiwan en een aantal andere incidenten.
    (Mulder heeft het over “de president […] van Japan.” Hij bedoelt waarschijnlijk premier Shinzo Abe.)
  4. Trump zou terecht uit het klimaatakkoord zijn gestapt (en sowieso niet in “klimaathysterie” geloven). Het akkoord van Parijs was zeker niet perfect, maar het beste waar de wereldleiders toe in staat waren. Trump steekt zijn bekrompen middelvinger op en gaat terug naar fossiele brandstoffen. De doelen van “Parijs” waren niet eens verplicht. Het feit dat Trump eruit is gestapt hoeft an sich nog geen ramp te betekenen: misschien krijgt de vrije markt het voor elkaar (er is een stijgende tendens in alternatieve energiebronnen in de VS), maar volgens experts kan het de boel wel vertragen.
  5. TTP werd begraven en TTIP “ging de vrieskist in”. Trump heeft inderdaad de geplande multilaterale handelsakkoorden afgezworen. Een slimme knul in pak legt hier uit waarom dit uiteindelijk averecht kan werken en geopolitiek dom is: China zal met een ander voorstel komen dat lucratiever is voor China en uitgroeien tot de grootste macht in de Pacifische invloedsfeer. En voor de consumenten in de VS wordt alles duurder. Persoonlijk ben ik tegen TTP en TTIP om andere redenen: het zijn in feite geen handelsverdragen maar verdragen die investoren beschermen via ISDS. Maar dat is een ander verhaal.

Trump zou de druk op de Chinezen hebben verhoogd en deze strategie ook toepassen op andere dossiers zoals NAVO, Nafta, Duitsland, EU. Dit klinkt mooi, maar of het in de praktijk ook het gewenste resultaat bereikt valt op zijn zachtst gezegd af te wachten. Vooralsnog kun je met net zoveel stelligheid beweren dat Trump een opportunistische, leugenachtige, strategisch domme, economisch kortzichtige, populistische, inefficiënte narcist is die met ondoordachte tweets een nucleaire oorlog riskeert.

Het succes van Trump onder de loep werd oorspronkelijk gepubliceerd op komrijm.creativechoice.org

Ondernemen in de bijstand voor de kijkcijfers

Bij toeval koekeloer ik vanuit mijn oostaziatische bubbel weleens naar de vaderlandse beeldbuis. Vanochtend werd ik op mijn telefoon opgewacht door een eigenzinnige hoogblonde domina met Tsjechisch bloed en een motley crew van naïeve rechtsdragende nepideologen. Eva Jinek had staatssecretaris Klijnsma uitgenodigd om gezellig te komen vertellen over een experiment met bijstandsgerechtigden die ongestraft mochten bijverdienen. Er werd een filmpje getoond over een Grunnings mokkel dat geen baan had kunnen vinden en vanuit de bijstand een bedrijfje met artistieke recyclingobjecten was begonnen. 199 Euro mocht ze zelf houden, de rest van haar winst ging linea recta naar de staatskas (een detail dat in een bijzin werd gemompeld omdat het, naar ik vermoed, het onderwerp minder kijkcijferpikant maakt).

De rapen waren gaar. Een volkszanger, een hipster en een verwarde journalist spraken er schande van. Dat zou iedereen wel willen! Risicoloos ondernemen. De staatssecretaris moest uitleggen wat de bijstand was en waarom ze geen middelen schuwde om mensen daaruit te krijgen. Ze vertelde dat ze per individu kijken wat beter werkt: zweep of lokaas, om een mens ertoe te bewegen weer economisch actief te worden. Helaas ging dit lovenswaardige pragmatisme geheel voorbij aan de elitaire koffietafelideologen die moesten meepraten.

De discussie aan deze intellectueel uitgedaagde koffietafel bleef steken bij de obsessie met rechtvaardigheid: er was een situatie geschapen waarin iemand iets ‘mag’ wat een ander elders niet mag, dus gingen de alarmbellen af. Helaas vergat de journalist door te vragen. Hoeveel moet zo’n bedrijf-vanuit-de-bijstand verdienen voordat de uitkering wordt stopgezet? Hoeveel kost het de staat aan extra bureaucratie? Hoeveel meer dan 199 euro verdient ze überhaupt en heeft ze motivatie om met haar ‘eigen’ bedrijf geld te verdienen waar ze 100% belasting over betaalt? Hoeveel levert het de staat uiteindelijk op? Worden hier netto meer mensen gelukkig van?

De ethische waardering is geheel overmeesterd door de ultieme en tijdens systemische crises gevaarlijke abstractie die geld is.

De verongelijktheid van gevestigde simplissimi zal de ultra-Keynesiaanse economische toekomst waarvan je wist dat die zou komen, namelijk gratis geld voor iedereen opdat men de heilige consumentenplicht ononderbroken kan vervullen, net zolang ophouden als dit economisch mogelijk is. De imperatief “je moet werken voor je geld”, die Adam Smithiaanse echo uit de industriële eeuw die met iedere ontwikkeling van de robotica een valsere nagalm wordt, is het kernstuk van de burgerlijke – en proletarische – ethiek. Er wordt in dat narratief helaas nooit gesproken over wélk werk. De ethische waardering is geheel overmeesterd door de ultieme en tijdens systemische crises gevaarlijke abstractie die geld is. ‘Softe’ sociologische overwegingen over de nettobijdrage van iemands werk aan haar gemeenschap tellen niet. Anders zouden activiteiten die nog niet zijn gereduceerd tot economie, zoals kinderen opvoeden en vrijwilligerswerk, invloed kunnen hebben op het denken over sociale rechtvaardigheid. Anders zouden de destructieve activiteiten van cynische banken en corporations letterlijk tot ver-ont-waardiging leiden. Sociale rechtvaardigheid zou dan een messy business worden. Hoeveel je ook ‘verdient’ en hoe vrijwillig de entiteiten (cliënten, staat, je baas) je jouw geld ook overmaken, nooit zul je er zeker van kunnen zijn dat je moreel superieur bent. Iedereen moet zich in principe tegenover iedereen kunnen verantwoorden.

Dat is in psychologicis de ware socialistische hel waar deze koffietafel voor vreest.

Ondernemen in de bijstand voor de kijkcijfers werd oorspronkelijk gepubliceerd op komrijm.creativechoice.org

Stop demonisering

Ik ben erg blij met het feit dat ik een basisinkomen heb en niet voor de kost hoef te schrijven op door ideologie, geborneerdheid, rancune of wat ook gecensureerde weblogs.

Wat hebben David van Reybrouck en Thierry Baudet met elkaar gemeen? Ze waren onlangs allebei te zien op de Belgische VRT en ze werden na afloop door het andere kamp op social media uitgejouwd, op basis van uit hun verband gerukte citaten.

Van Reybrouck (bekend van zijn boek over de Congo) heeft in een essay geopperd dat er een ‘zelfmoordlijn voor zelfmoordterroristen’ zou moeten komen, zoals die ook bestaat voor ‘gewone’ suïcide. Hij kreeg meteen de volle laag en werd verweten dat hij de media het zwijgen wilde opleggen of de islam ‘in een beter daglicht’ wilde stellen. Maar daar ging het hem helemaal niet om. De beste man probeerde gewoon zijn steentje bij te dragen aan een van de belangrijkste problemen die ons continent teisteren: terroristische aanslagen (en alles eromheen). Nu denk ik zelf ook dat het een vrij onnozel idee is, maar dan kan ik dat gewoon negeren. Hij zegt namelijk ook zinvolle dingen. Het ging hem erom dat de media goed moeten nadenken over de manier waarom ze terroristische aanslagen brengen, omdat de manier van berichten invloed kan hebben op copycats, die de aanslagen na-apen. Wanneer psychologische studies aantonen dat dit een rol speelt, is het alleen maar goed dat hij dit aan de kaak stelt.

Baudet werd in een andere uitzending als vrouwonvriendelijke ‘terug naar de haard’-malloot geframed. In het interview zei hij expliciet dat hij voor gelijke kansen voor mannen en vrouwen is én vóór meer vaderschapsverlof. Joop allitereerde direct ‘Baudet bazelt’ en op Facebook werd hij door het slijk gehaald. Terwijl hij gewoon oprecht een bijdrage levert aan het dilemma overheidsbetutteling versus emancipatie.

Stellingenoorlog

Het voelt niet goed om de woorden ‘het andere kamp’ te schrijven, maar dat is wel de indruk die ik vanaf mijn veilige afstand krijg van de polarisering in de Lage Landen. Publieke personen worden consequent ingedeeld in links en rechts, en – erger nog – wie aan die categorisering wil ontkomen is niet langer een verlichte intellectueel die boven de waan van de dag staat, maar wordt des te harder uitgerangeerd als hypocriet en ‘landverrader’.

Probeert u het zelf maar eens. Steek de volgende namen in het laadje ‘links’, ‘rechts’ of ‘uitgerangeerd’: Joost Niemoller, Francisco van Jole, Ebru Umar, Wierd Duk, Stella Bergsma, Sylvana Simons, Rutger Bregman, Geert Wilders, Sylvain Epimenco, Bas Heijne, Tijs van de Brink, Theodor Holman, Jan Dijkgraaf, Anja Meulenbelt, Ashin Ellian, Erik van Muiswinkel, Gloria Wekker, Leon de Winter, Arthur van Amerongen. Makkelijk zat.

Maar deze binaire versimpeling is zoals bekend de vijand van de nuance. Ik ben de ontintellectualiseerde stellingenoorlog tussen ‘links’ en ‘rechts’ zat. De onderwerpen waar het eigenlijk over gaat zijn daarvoor te complex en in het heetst van de strijd roept iedereen wel eens iets zots. Dat dit vervolgens als clickbait wordt uitgelicht, in plaats van hun meer verstandige bijdragen, is, zou ik hebben geroepen in een land waarin lange zinnen nog worden gewaardeerd, een symptoom van de teloorgang van ons collectieve intellect.

  • Om de fragmenten (gratis) terug te kijken heeft u een account nodig op de website van de VRT.

Stop demonisering werd oorspronkelijk gepubliceerd op komrijm.creativechoice.org

Erdoğan doet een oproep aan adverteerders

Aan het management van Koç Holding, Ülker, Ozaltin, Kristal Kola, Geliyoo, Etox, en Avsar Enamel, en andere adverteerders,

Als concurrerende bedrijven die tenminste tegenover hun aandeelhouders de verantwoordelijkheid hebben om hun marktaandeel op peil te houden, plaatst u uiteraard reclame op verscheidene websites. Dit is uw goed economisch recht waarvoor ik mij als loepzuivere democraat persoonlijk zal blijven inzetten. Anonieme bronnen hebben mij er onlangs echter helaas op attent gemaakt dat uw reclame ook verschijnt op de website hayırstil.tr.

Mijn vraag luidt: bent u zich daarvan bewust en wilt u als bedrijf worden geassocieerd met de inhouden van deze website? Stelt u zichzelf de vraag: Wat zijn de normen en waarden van mijn bedrijf en hoe wil ik dat in mijn advertentiestrategie uitdragen? De publicatie in kwestie heeft al meerdere aanvaringen met de wet gehad en is vanwege de streng anti-autoritaire content als staatsgevaarlijk geclassificeerd. Vorige maand werd op hayırstil een openlijk homosexueel koppel een podium gegeven, wat niet alleen tegen de goede smaak maar ook tegen onze islamitische consititutie indruist. Het meest recente incident betreft geschiedvervalsing over het ‘lot’ van de Armeniërs door de publicatie van een vertaling van een bij elkaar gelogen artikel op het Nederlandse yuppenblog jalta.nl.

Het is daarom mijn plicht als staatspresident u hiervan op de hoogte te stellen en u vriendelijk te verzoeken, uw advertentiestrategie aan te passen aan de goede zeden van onze glorieuze natie. U zou bijvoorbeeld reclames kunnen plaatsen op smaakvolle websites als sabah.com.tr of http://www.yenisafak.com/.

Hopende u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd,

Met islamistische groeten,

Recep Tayyip Erdogan

Erdoğan doet een oproep aan adverteerders werd oorspronkelijk gepubliceerd op komrijm.creativechoice.org

Hallo domme mensen

Columnisten. In plaats van de reflux van een groeiend erenlegioen van bezoldigde opiniemakers die onze meningen herkauwen kunnen we in casu racisme veel beter de prachtig geschreven teksten van een James Baldwin of een Martin Luther King herpubliceren.

Asha ten Broeke wond zich op over de columnisten die zich opwonden over Anousha Nzumes boek “Hallo witte mensen”. De terechte vaststelling van de grijze eminentie, de zuilen van Nederlandse opiniejournalistiek, dat het mens zélf in racistische bipolariteit denkt, wuifde ze weg met een paar slecht geformuleerde Gloria Wekker-achtige quotes.

Ze hebben het niet over wit privilege, maar tegelijkertijd proberen ze met elke zin vast te houden aan het privilege om het racismedebat op hun voorwaarden te voeren.

We lezen eerst een onschuldige zin:

Dat er systematische ongelijkheid bestaat en wit privilege waar wij [mensen met een witte huidskleur, red.] van profiteren, is genoegzaam bekend.

Ok, ik heb de statistieken ook gezien, niet alle Nederlanders denken lekker fris. Maar Asha vervolgt:

Dat witte mensen een demografische groep zijn die je als zodanig kunt aanspreken op onrecht: idem dito.

Pardon? Een ras aanspreken op onrecht? In welke eeuw leef je, Asha? Doe je ook aan schedelmeting? Dit kan dus echt niet en als dit de strekking is van Nzumes boek dan heeft Sylvain Ephimenco had volkomen gelijk om het als racistisch te bestempelen en Elma Drayer om het als het product van het ‘giffabriekje identiteitspolitiek’ te ontmaskeren.

Maar dit onderwerp is te belangrijk om met z’n allen in de gordijnen te springen, zoals Asha het uitdrukt. Anderzijds is de verkondiging dat een boek niet de scherpste rationele kritiek verdient die er mogelijk is, dat we het moeten ontzien vanwege biologische kenmerken van de auteur, een gotspe en tweedegraads censuur.

Ik wil daarom niet met ad hominems reageren (fuck GeenStijl) maar door middel van een parodie.


Hallo domme mensen,

Jullie zijn het niet gewend om als groep te worden aangesproken. Jullie weten niet hoe het is om een minderheid te zijn zoals wij, de slimme mensen. Het ontbreekt jullie vaak aan empathie, en dat is jullie niet eens te verwijten. Zo werkt het systeem nu eenmaal. Wat ik met mijn boek wil bereiken is dat jullie het gesprek aangaan met de slimme minderheid.

Jullie staan er niet vaak bij stil, maar jullie hebben een enorm privilege. Een dom privilege. Domme mensen krijgen volgens onze statistieken vaker een uitkering, ze worden op school minder vaak gepest, ze ondergaan vaak een eenvoudigere sollicitatieprocedure dan slimme mensen, ze hoeven minder vaak tegenover hun vrienden hun muzieksmaak te verantwoorden en ze zitten aanzienlijk vaker in praatprogramma’s.

Het discours van de domme mensen veronderstelt wat we op de UVA de moronic world view noemen: het wereldbeeld van de prototypische dertigjarige domme man. Met elke zin houden domme mensen vast aan het idee dat hun domheid de norm is en alle andere intelligentieniveaus de uitzondering. Daar is uitgebreid onderzoek naar gedaan.
Het domme privilege zit diepgeworteld, dus ik kan me voorstellen dat je dit als lezer niet ziet. Toch moeten we ons blijven inzetten voor meer dialoog tussen domme en slimme (‘intelligente’ mag je niet meer zeggen) mensen. Het geluk is met de dommen.


Niet te vergelijken? Zijn domme mensen geen reëel existerende groep die last heeft van reëel existerende discriminatie? Is huidskleur van een andere categorie dan intelligentie? Maar je kunt toch net zo weinig aan je intelligentie doen als aan je huidskleur? Of is de parodie wel zinvol, en zien we eindelijk in dat we witte mensen niet op onrecht kunnen aanspreken dat is begaan door andere witte mensen, en dat we ze er alleen zo toe kunnen dwingen om zich niet – van de domme te houden.

Hallo domme mensen werd oorspronkelijk gepubliceerd op komrijm.creativechoice.org

In debat met Arnon Grunberg

“In sommige, uitzonderlijke gevallen kan een doodswens worden gerespecteerd. De gedachte echter dat mensen zelf kunnen bepalen wanneer het leven voltooid is, is geen vooruitgang maar een aanval op ons beschavingsideaal. Oftewel een misverstand. Een neoliberale bezuinigingsoperatie.” – Arnon Grunberg in de Volkskrant 1/2 april 2017

Het feit dat Arnon zijn voetnoten dagelijks vanuit New York City als parelen voor de zwijnen het Nederlandse volk toewerpt mag sommigen irriteren. Ik let liever op de inhoud. Wat zou ik graag eens in debat gaan met de gevierde veelschrijver en Hollands hofnarcist van zijn retorische sokken blazen.

Neem zo’n aantekening als het citaat hierboven. Het is slordig geformuleerd: bedoelt hij met ‘het leven’, ‘hun eigen leven’? Wanneer we tegenwoordig vragen of ‘het leven’ voltooid is gaat het over de machtsovername van DNA-gebaseerd leven, inclusief homo sapiens, door wezens op basis van silicium of een ander substraat. Hij heeft in zijn intellectualistische pendant van het ‘briefje van Jan‘ Dijkgraaf geen ruimte om iets uit te leggen over ‘ons’ beschavingsideaal, en hij misbruikt het woord misverstand.

Onze Arnon respecteert de doodswens in ‘uitzonderlijke’ gevallen, en dat worden er natuurlijk steeds meer hoe beter je de individuen in kwestie kent. Als je Grunberg zou vragen of ieder mens in zijn diepste wezen ‘uitzonderlijk’ is wed ik dat hij genoeg Kloos in zijn donder heeft om dit volmondig te beamen. De ‘gedachte’ die hij hier nonchalant en tout court verwerpt, is het principe dat ‘mensen’ zelf wel even bepalen wanneer ze klaar zijn met leven. Ik denk juist dat we die gedachte moeten verdedigen, en dat de uitzondering – en de bewijslast – aan de andere kant liggen: we negeren iemands doodswens in uitzonderlijke gevallen.

Waarom? Precies vanwege datzelfde beschavingsideaal, dat Verlichting en individualisme behelst in de zin van Erasmus en Spinoza, Kant en Goethe, Voltaire en Rousseau. De fundamentele mogelijkheid om zelf te bepalen wanneer het voltooid is, zoals Joost Zwagerman dat bijvoorbeeld heeft gedaan, te respecteren als keuze is inherent aan dat beschavingsideaal. Individuen moeten in principe zelf de ultieme beslissing kunnen nemen. Iedere inperking van dit principe maakt de weg vrij voor een oneindig betuttelende bureaucratie. Gecertificeerde psychotherapeuten die dikke stapels formulieren invullen over de graad van voltooiing waarin zich hun patiënten bevinden. Lange vergaderingen over anonieme stervelingen die hun doodswens duizend keer trillend en jankend hebben uitgesproken, of er een psychologisch-technische reden bestaat om hen te helpen bij die zo hevig verlangde zelfdoding.

Alles om de ‘neoliberalistische bezuinigingsoperatie’ te vermijden.

Maar Grunberg haalt dingen door elkaar. Wat aan ons multiculturele beschavingsideaal ten grondslag ligt, daar kan geen twijfel over bestaan, is de geest van de Verlichting. Het zelf denkende, zelf verantwoordelijke, individu. We hebben in een postmoderne, postreligieuze wereld niet meer de luxe van de luiheid om ons voor ons beschavingsideaal te beroepen op een goddelijke autoriteit, zeker niet als je zoals Grunberg vindt dat iedereen wereldburger is en zich vrij over de globus moet kunnen bewegen met zijn religie in de handbagage.

De rede is al wat we hebben. γνῶθι σεαυτόν is de kern van ons beschavingsideaal, en wanneer een individu uit die kennis niet bij vol bewustzijn en in volle glorie de ultieme beslissing kan nemen, is dat een relativistische ondermijning ervan. Camus zegt “Oordelen of het leven wel of niet de moeite waard is geleefd te worden, is antwoord geven op de fundamentele vraag van de filosofie.” Als we als goed bedoelende samenleving die vraag voor elkaar willen beantwoorden, offeren we het hart van ons beschavingsideaal op voor een symptoom ervan.

Afbeelding Wikimedia

In debat met Arnon Grunberg werd oorspronkelijk gepubliceerd op komrijm.creativechoice.org