En ik vluchtte in de Rechtse Kerk

Ik heb vandaag een dienst bijgewoond in de Rechtse Kerk. Daar worden tenminste feiten gepredigt. In dit geval door Syp Wynia (vriendschapsaanvraag reeds verstuurd op Facebook, zoals dat gaat in deze heerlijke horizontale wereld, en naar het schijnt reeds geblokkeerd: heerlijk). Er werden 13 misverstanden opgehelderd – Elsevier brengt helderheid – met droge cijfers en keurige volzinnen. Wat doe je dan als progressief anarcho-liberaal (thanks @arthurvanamerongen)?

Juist ja: dertien graffiti’s spuiten tégen de helderheid.

1 Het zijn allemaal (oorlogs)vluchtelingen

Alle migranten zijn op de vlucht, al is het maar voor zichzelf.

Flauw? Natuurlijk liegen de cijfers niet en mensen die uit Turkije ‘doorvluchten’ zijn geen vluchtelingen maar mensen op zoek naar geluk, mensen die niet denken aan geopolitische fairness maar het gewoon eens willen proberen. Wie niet waagt die niet wint.
Op de keper beschouwd zijn er helemaal geen vluchtelingen, want er zijn geen oorlogsgebieden die direct grenzen aan Schengen. Het zijn labels voor ambtenaren, waar de publieke opinie pas over struikelt wanneer ‘de stroom op gang komt’. Humanitair gezien is het weinig zinvol om mensen in te delen op basis van hun land van hérkomst dat de VN tot oorlogsgebied heeft verklaard (delen van Syrië zijn gewoon veilig en in Somalië ben je veilig als je bij de juiste stam woont). Met andere woorden: iedereen die aan komt dobberen is vluchteling. Laten we even kijken waarvóór en dan een legertje sociaal werkers inzetten om een maatoplossing vinden.

2 De regio is vol

Vraag jij Shell even of ze een oliesjeik in de billen knijpen, dat ze meer vluchtelingen opnemen?

Ik sluit hier een oeverloos debat kort, over de feitelijke basis van de macht van de koningshuizen in de Golfstaten, over Realpolitik, Machiavelli, multinationals en dat de rechtse kerk onterecht denkt dat politieke beslissingen los kunnen worden gezien van economische machtsverhoudingen. Follow the money, kijk naar de feitelijke machthebbers, de multinationals, en de cirkel is rond.

3 Het is inhumaan om de landsgrenzen te sluiten

De imam kent de waanwensen van buiten.

Wordt niet op ingegaan. De grenzen zijn natuurlijk niet dicht, nogal wiedes. Koreaanse Blue Cards hoeven geen Nederlands te leren, die verspillen daar geen tijd en geld aan. De oorspronkelijke stelling is vaag – geen goed uitgangspunt om helderheid te verschaffen. Is het inhumaan om bij alle grensovergangen slagbomen te plaatsen die niet open kunnen? En als er dan iemand met een bloedend kind in de armen in een kogelregen komt aangerend de schouders op te halen? We denken in beelden en wanneer we dat eenmaal doen weten populisten wel raad met ons.

4 De wereld is van iedereen

De wereld is van de bloemen en de bijen

Een klassieke stroman wordt even in de fik gezet. Als iedereen overal zomaar kan zijn komt er (dus?) een eind aan nationale staten en het eigendomsrecht. Ik zie de kerkgangers bedeesd knikken. “Verblijven” wordt gemakshalve met “bezitten” geïdentificeerd. Dat het groteske onzin is valt niemand in de rechtse kerk op.

De welvaartsstaat met zijn sociale vangnet is een kostbare Errungenschaft uit de afgelopen eeuw. En omdat we die niet vrijwillig gaan delen met de rest van de wereld heet het alternatief ofwel werelddictatuur ofwel chaos. Uiteraard. Maar geen woord over de economische globalisering, over hoe Europa met de BRIC-landen moet concurreren, over de uitholling van die welvaartsstaat door het spook van austerity.

5 De stroom valt niet tegen te houden

De profeet sprak tot zijn discipelen: voorwaar, wie zegt dat de zondvloed uit water zal bestaan?

Er valt altijd iets aan te doen. De bootmigratie naar de Canarische eilanden en vanuit Libië is door middel van internationale verdragen aan banden gelegd. Ik zie gestommel in de kerk wanneer vanaf de kansel de woorden klinken “ook de bestaande maatregelen zijn redelijk effectief” na een defaitistische grom over de politieke impotentie van de EU als geheel. De buitengrenzen zouden nog wel een beetje afschrikwekkend zijn. Ondertussen breken er rellen uit in verschillende landen, worden er muren gebouwd, politici toegesnauwd, asielzoekerscentra in de fik gezet. Maar de bestaande maatregelen zijn voorlopig redelijk effectief. Timmermans, ge hebt een gelijke gevonden.

6 Immigratie is goed voor de economie

De vrije markteconomie is goed voor de immigratie

Nyenrode heeft het onderzocht. De rekenmeesters zijn eruit: migratie is niet goed voor de economie en we hebben als EU echt geen vakkrachten uit Afrika nodig. Het is niet helder over welk tijdvak de auteur het heeft. Sommige zinnen lijken te slaan op de vroegere cultuurverrijking als gastarbeidersland, terwijl andere zinnen over het beleid van een kabinet Rutte gaan.
Overigens heet het hier ineens “immigratie” en niet migratie (of: netto-immigratie). De Nederlanders die vertrekken en geen aanspraak meer maken op Nederlandse sociale voorzieningen (zoals ik) moeten toch ook worden meegerekend? Afgezien daarvan is het een idiote abstractie die een sociaal planbureau kan hanteren, maar geen economisch analist die van globalisering heeft gehoord. Ik kom weer met mijn Koreaanse Samsung-medewerkers aanzetten: dát soort immigratie is goed voor de economie. En dáárom zijn de regels voor álle Koreanen soepeler dan voor Cambodjanen. De economische realiteit is dat we heel gauw meer immigranten uit landen gaan binnenlaten die ons economisch voorbijstreven, simpelweg omdat anders de Europese afzetmarkt voor hun bedrijven niet meer interessant is.

7 Het zijn er ‘maar’ 200.000

200.000? Dat zijn een hoop Thalyssen vol.

De mensen in de bankjes naast me knikken heftig. Minder! hoor ik ze denken. Er dreigt een explosie want iedere migrant sleurt z’n hele familie hierheen. Het zou roekeloos zijn om de grenzen wijder open te zetten en de maatschappij alleen maar verder splijten. Helemaal mee eens. Ik voel mijn eigen hoofd knikken. Het kunnen er glad een miljoen zijn dit jaar. Een miljoen donkere, anders ruikende, anders denkende mensen. Hoe ver zou jij gaan voor 900.000? De speech ligt al in de la.

8 Het Nederlandse asielbeleid is hardvochtig

Het Nederlandse asielbeleid, ach, het maakt hard noch vochtig.

Het is een doorsukkelen tegen beter weten in, een duur ambtenarenapparaat met een vergoedingencultuur van hier tot Mogadishu dat we het beste in zijn geheel kunnen opdoeken.

9 Migranten zijn nodig om de vergrijzing op te vangen

Natuurlijk is dat onzin.

10 Fort Europa houdt alles tegen

Fort Europa is een zandkasteel bij opkomende vloed.

Een “zeer getalenteerde voetballer” mag wel binnenkomen (met z’n knecht?). Gezinshereniging is mogelijk (mits er aan financiële voorwaarden wordt voldaan) en er worden mensen toegelaten om humanitaire redenen. Natuurlijk is Europa veel poreuzer dan Australië. De mythe van Fort Europa is opnieuw een beeld. Mensen die over de hekken proberen te klimmen in Ceuta, bootjes die dobberen halverwege de overtocht naar Lampedusa, de kustwacht die voet bij stuk houdt. Het is een door de linkse kerk geschapen beeld. Maar ik zit in een rechtse kerk, en behoor niet te staren naar het uitschot dat zich tegen de muren van het fort te pletter rent, maar naar de achteringang met de vriendelijke kaartjesverkoopster.

11 Met meer ontwikkelingshulp hou je stroom tegen

Ontwikkelingshulp? In de tijd van DSLR-fotografie?

Dat het averechts kan werken, doordat mensen via ontwikkelingshulp de financiële middelen krijgen om naar Europa te emigreren, begrijp ik. “Ontwikkelingshulp” – wat een achterhaald twintigste eeuws begrip. De landen moeten zich ontwikkelen, tot wat? Tot succesvolle concurrenten op de wereldmarkt? Zodat we nog meer landbouwsubsidies moeten uitdelen opdat de Europese boeren het kunnen bolwerken? De 0,7% ontwikkelingshulp die ooit is afgesproken is een ranzig symbool van onze postkoloniale samenleving. Weg ermee. In plaats daarvan: duurzame humanitaire hulp. Keihard. Jullie hebben géén moreel recht op platte televisies, autorijden, air conditioning of bronwater. Jullie krijgen van ons een eerlijk hulppakket om het te rooien. We sturen avonturiers erop uit om duurzame landbouw te onderwijzen. En die duurzame landbouw moet plaatsvinden op de plekken waar nu de monocrops van het Rijke Westen groeien. Die moeten we opdoeken. Keihard. Succes is een keuze. Als je wilt dat Afrikanen niet hierheen komen moet je ervoor zorgen dat hun continent niet onder hun reet wordt weggekocht. Maar daar hoor je Syp niet over.

12 De OZ regering is hardvochtig

Ook dat is natuurlijk een misverstand. Hardvochtig is je grenzen bewaken met mitrailleurs en iedereen die ze zonder paspoort nadert vol te pompen met lood.

13 Ze zoeken alleen een veilige haven

They are finding a Stairway to Heaven

Natuurlijk niet. Ze zoeken geluk. Ze willen een bestaan opbouwen. Waarom ze in vredesnaam niet tevreden waren met hun bestaan daar waar ze vandaan komen mag Joost weten. We hebben echt een reputatieprobleem. De uitdaging voor de komende jaren is om een gedegen, positieve, goudeerlijke en sociale uitstraling te hebben naar kennismigranten en mensen die stevig in de staatskas kunnen pinkelen – maar naar de rest een kil, immoreel, migranten vijandig gezind landje met slecht weer.

Origineel op komrijm.creativechoice.org

Advertenties

La Superba

Het boek leest als een goed diner in een niet meer zo heel geheim restaurant in een steegje van Genua. De gangen worden op precies het juiste moment opgediend en er vloeit rijkelijk drank. Het hoofdgerecht is luchtig, maar vermengt zich in je maag met enkele pittige intermezzi, waardoor je je aan het eind tegelijkertijd hongerig als verzadigd voelt.

Het begin is natuurlijk ijzersterk: er wordt een been gevonden, het wordt geliefkoosd en onder de douch gezet. Wanneer dit met droge humor wordt beschreven denk ik even aan Pirandello (hoewel ik me ervoor wil behoeden, intellectualistisch te gaan name-droppen als een recensent die niks te vertellen heeft).
Dit geeft genoeg stof om het een paar honderd pagina’s vol te houden. Het been wordt de geliefde, de rest kunnen we erbij verzinnen, we willen ons versmelten met de geliefde, volledig een worden, enz. De romantische liefde wordt op de hak genomen in een roman die met ijzeren logica vervolgt. De hoofdpersoon (de ik-vorm geeft hem tegelijk iets aangrijpends en ongrijpbaars) wordt met een literair scalpel in pijnlijk nauwkeurige stappen gevild. Kafkaeske situaties in de burelen, prachtig beschreven smakeloze sex, krankzinnige verliefdheden. Zo lezen we ze graag: de goede roman is een afgeronde, geraffineerde deconstructie van een aanvankelijk nuchter personage. Naar het einde toe had ik even het gevoel dat er snel nog allerlei eindjes aan elkaar moesten worden geknoopt, maar dat procedé is min of meer geslaagd (niet volledig, want dan zou ik dat gevoel niet hebben gehad).

Ik ben vooral vol lof over de manier waarop Pfeiffer het verhaal van de bootvluchtelingen in dit boek verwerkt. Het is op zich al reden genoeg om dit verhaal te lezen. Hij beschrijft het hartverscheurende relaas van een Senegalees die door de woestijn vlucht naar de Libysche kust om daar met dertig anderen aan boord van een sloep te kunnen. Het herinnert de moderne lezer aan Wieringa’s “dit zijn de namen” en er is inderdaad een in het oog springende overeenkomst waardoor je denkt of ze misschien van elkaar hebben afgekeken. Maar dat maakt geen donder uit. Dit is hoe we dit verhalen moeten horen. Verweven met het verhaal van een van ons. We leren dat je hen alleen kunt begrijpen als je zelf aan de existentiële afgrond hebt ervaren.

La Superba. De stad ligt te fonkelen op de pagina’s van deze roman. Ik woon zelf in Lissabon, en er is overeenkomst tussen beide havensteden, eens zo belangrijk op het wereldtoneel, met hun naar verhouding grote aantal immigranten, en hun heuvels. Een stad wordt niet vaak zo precies beschreven in de literatuur (Dublin! Joyce!) Pfeiffer vertelt prachtige anekdotes, zoals over de pestepidemie in Europa (Camus!), de Genuese oorsprong van de Engelse vlag, en de oorsprong van het woord jeans. Ik heb na het lezen besloten om deze zomer Genua te bezoeken, en op het terras van de Bar met de Spiegels te kijken of Ilja er zit te schrijven.

Origineel op komrijm.creativechoice.org